Oogtroost: het belangrijkste in één oogopslag

Oogkruid (Euphrasia) is een zomerwortelplant, die vele ondersoorten kent: 170 tot meer dan 350, afhankelijk van de systematiek. Het bepalen van de soort is moeilijk, omdat oogkruid de neiging heeft om talrijke hybriden te vormen.

De plant komt wereldwijd voor, ze geeft echter de voorkeur aan het noordelijk halfrond. Van Canada, Rusland en het Chinese hoogland, via Italië, Pakistan, India en Japan, tot aan Australië en Nieuw-Zeeland – ze is overal te vinden.

Met name de gewone oogkruid, die in de natuurgeneeskunde wordt gebruikt, groeit in vrijwel alle Europese landen, voornamelijk Midden-, West- en Zuid-Europa. Hij houdt van weiden en graslanden en komt voor op hoogtes tot 2.300 meter boven zeeniveau.

Van oogkruid is aangetoond dat het al al sinds de 13e eeuw in gebruik, maar is al langer bekend, zoals uit de vermeldingen blijkt. De naam zegt het al: bij oogaandoeningen worden de gedroogde bovengrondse delen gebruikt, die tijdens de bloeiperiode worden geoogst; de verse plant wordt minder vaak gebruikt.

Oogkruid kan de geïrriteerde huid rond de ogen kalmeren. In de vorm van sprays heeft het een verkoelend en verfrissend effect. In combinatie met andere bestanddelen verzorgt het, bij uitwendig gebruik, de huid rondom de ogen. Let er bij het gebruik van de plant op dat de bereiding steriel is, zodat er geen ziektekiemen in uw gevoelige oog terechtkomen. U kunt oogkruid ook als thee drinken.

Flavonoïden, lignanen en fenolcarbonzuren komen voor in oogtroost. Vooral de eerste zijn van belang in de geneeskunde en zijn goed onderzocht.

De kruidachtige plant wordt tussen de 5 en 25 centimeter hoog. Ze heeft kruisgewijs tegenover elkaar staande en getande bladeren. Haar witte bloemen zijn asymmetrisch. Aan de binnenkant is er een felgele vlek te zien. Vaak vertonen ze daarnaast paarse nerven. Oogtroost bloeit hier van juli tot september.

Ogentroost is een zogenaamde halfparasiet. De zaden ervan ontkiemen alleen als ze mineralen uit weideplanten kunnen opnemen. Omdat dit de groei en de dichtheid van weiden en graslanden beïnvloedt, wordt oogkruid onder boeren ook wel Weidewolf.