Citroenmelisse – geneeskrachtige werking en toepassing

Bij de Citroenmelisse Het betreft een plantengeslacht dat tot de lippenbloemigen behoort. De bekendste soort in dit land is de citroenmelisse (Melissa officinalis), waarvan de naam te danken is aan hun citroengeur.

Vanuit het oostelijke Middellandse Zeegebied en West-Azië verspreidde het zich geleidelijk naar alle gematigde en warme gebieden van de wereld. Op zonnige en voedselrijke locaties groeit de warmteminnende citroenmelisse bijzonder goed. Als wilde plant komt dit overblijvende kruid vooral voor langs boswegen en op gekapte bospercelen.

 

Als geneeskrachtige plant werd de Citroenmelisse al heel lang gebruikt – zelfs al voordat het in de middeleeuwen talrijke kloostertuinen verrijkte, deels zelfs bij verordening. Het kruid bevat veel etherische olie. Dit bestaat uit de stoffen citral, geranial, neral en citronellal, die de citroenmelisse haar onmiskenbare geur geven. Beta-caryofylleen en lamiaceae-tannines, waaronder rozemarijnzuur en koffiezuur, vormen andere belangrijke bestanddelen.

 

De citroenmelisse verspreidt niet alleen een citroenachtige geur, ook hun bladeren hebben een citroenaroma. Daarom is het ook uitstekend geschikt als kruid in de keuken. Vers geeft citroenmelisse elke salade en kwark een extra dimensie, maar verfijnt ook vis, gevogelte en wild. In drankjes vormen vers geplukte blaadjes op zichzelf al een mooie garnering. Bij het koken verliest citroenmelisse daarentegen haar licht fruitige, maar tegelijkertijd een aangenaam kruidige toets.

Het kruid dankt zijn naam aan het feit dat het al vroeg als bijenweide werd gebruikt: Melisse is afgeleid van Melitta, Grieks voor honingbij. En ook vandaag de dag trekken de planten bijen en andere insecten naar de tuin.

Ook als geneeskrachtige plant kent de citroenmelisse een lange traditie in de geschiedenis van de mensheid. Al in de oudheid was er veel vraag naar. Hildegard von Bingen, de kruidkundige uit de middeleeuwen, raadde het gebruik ervan aan als stemmingsverbeteraar. Daarmee was de heilige haar tijd ver vooruit: tegenwoordig is de de kalmerende en slaapbevorderende werking van citroenmelisse is aangetoond. Ook bij nerveuze onrust kan het op deze manier helpen.

Bij inwendig gebruik kan de plant, bijvoorbeeld in de vorm van thee, ook maag- en darmklachten verlichten, vooral wanneer deze gepaard gaan met buikkrampen of winderigheid. Voor uitwendig gebruik zijn crèmes met Citroenmelisse voor de behandeling van koortsblaasjes.

 

Als winterharde kruid kan Citroenmelisse ze kunnen erg oud worden – tot wel 30 jaar – en tussen de 20 en 90 centimeter hoog groeien. Uit de krachtige wortelstok komt de vierkante stengel tevoorschijn, die zich uitgebreid vertakt. De getande bladeren van de citroenmelisse zijn doordrongen van grove nerven, aan de uiteinden waarvan zich kleine oliekliertjes bevinden. In het tweede jaar bloeit de citroenmelisse voor het eerst.