Wilde kaasjeskruid – geneeskrachtige werking en toepassing

De Wilde kaasjeskruid, ook Kaasboom of Rosspappel genaamd, is een van de bekendste en oudste geneeskrachtige planten. Ze staat onder andere bekend om haar slijmoplossende werking, waarvan natuurgeneeskundigen al duizenden jaren geleden gebruik wisten te maken. Tegenwoordig is de kruidachtige groenteplant beter bekend als een mooie zonnebloem.

 

De wilde kaasjeskruid (Malva sylvestris) is een populaire groenteplant die ook graag als geneeskrachtige plant wordt gebruikt. Oorspronkelijk heette ze Zuid-Europa en de het Middellandse Zeegebied haar thuisland, vandaag is ze tot in Centraal-Azië en de Himalaya uitgezaaid. Ze voelt zich thuis aan de rand van paden en weiden, maar houdt ook van taluds en zelfs braakliggend land. Synoniemen voor deze plant zijn:

• Algerijnse malve
• Ross-malve
• Chäslichrut
• tuinpopulier
• Kaaskruid
• Blauwe populierbloemen

Ze is niet alleen mooi, maar ook erg populair in de fytotherapie: de slijmvormende eigenschappen De bestanddelen van de wilde kaasjeskruid zouden helpen bij geïrriteerde slijmvliezen, doordat de plant een beschermende laag over de aangetaste plekken legt. Zo worden extracten van het kruid in de kruidengeneeskunde bijvoorbeeld gebruikt bij een droge, prikkelhoest. Ook bij de Maag- en darmverzorging wordt de wilde malve gebruikt.

De wilde kaasjeskruid was ooit een van de belangrijkste planten in de natuurgeneeskunde in de middeleeuwen. In de landgoedverordening van Karel de Grote werd bijvoorbeeld de teelt van deze kruidachtige groente voorgeschreven, en in bijna elk kruidenboek is een vermelding van de wilde kaasjeskruid te vinden. Tegenwoordig wordt de Malva sylvestris bijna uitsluitend in de natuurgeneeskunde gebruikt bij verkoudheden.

Let op: Het eten van wilde kaasjeskruid kan de werking van medicijnen verminderen. Er moet ten minste een uur zitten tussen het innemen van uw medicijn en het innemen van een product dat kaasjeskruid bevat.

 

De belangrijkste bestanddelen van de wilde kaasjeskruid die voor de werking zorgen, zijn de Slijmstoffen. Ze komen voor in een concentratie tussen de vijf en twaalf procent. Hieronder vallen verschillende suikermoleculen. Ook Flavonoïden zitten in het kruid.

 

Naast het gebruik in de natuurgeneeskunde wordt de kaasjeskruid ook door tuinders en koks gebruikt. Tuinders kunnen een een mooi zomerbed in allerlei kleuren laten stralen met verschillende soorten malven. Vooral in natuurlijke bloembedden komt de wilde kaasjeskruid steeds vaker voor. In mooie en natuurlijke boeketten ontbreekt de wilde kaasjeskruid zelden.

In de keuken zijn de Bloemen, stengels en bladeren zijn uitstekend geschikt om gerechten mee te garneren en te versieren. De bladeren kun je bijvoorbeeld ook net als spinazie stoven en als maaltijd eten. Vooral de onrijpe vruchten zijn erg geliefd bij fijnproevers; deze worden soms als „Kaiselaiber” worden genoemd. Ze smaken nootachtig en doen denken aan kappertjes.

 

De wilde kaasjeskruid heeft een een lange traditie als geneeskrachtige plant voor de mens. De eerste vermeldingen zijn te vinden in werken uit de oudheid. Hier wordt bijvoorbeeld Dioscorides vermeldt dat de kaasjeskruid helpt bij baarmoederklachten en tegen bepaalde gifstoffen. Plinius dacht te hebben ontdekt dat de kaasjeskruid de bevalling kan bevorderen als men deze onder de bevallende moeder legt. Ook Hildegard van Bingen Ze noemde de wilde malve, maar raadde het gebruik ervan af omdat er te veel slijmstoffen in zouden zitten. Tegenwoordig weten we dat juist dit slijm nuttig kan zijn en bijvoorbeeld bij een droge hoest zou kunnen helpen.

 

De kruidachtige plant wordt tussen de 30 en 120 centimeter hoog. Vaak is het een eenjarige plant. De verschillende soorten wilde kaasjeskruid verschillen sterk in hun groeiwijze, waardoor een al te gedetailleerde beschrijving moeilijk is. Sommige verspreiden zich laag en wijd, andere worden hoog en bossig. De zomerbloem vormt van mei tot september blauwpaarse tot roze bloemen uit.

 

We hebben in totaal 30 soorten malven bekend, waarbij de Wilde kaasjeskruid (Malva sylvestris) een van de meest interessante soorten op het gebied van natuurgeneeskunde is. Wilde malven komen van oorsprong uit Zuid-Europa en groeien bij voorkeur op zonnige en warme locaties zoals bermen of open plekken in het bos. Er worden geen bijzondere eisen aan de grond gesteld, zolang de grond maar doorlatend, los en eventueel voedselrijk is. Eind april is het tijd om wilde kaasjeskruid in de volle grond te zaaien. Wilt u de planten sneller tot bloei brengen, kweek de zaailingen dan binnenshuis op de vensterbank. Het is belangrijk om een afstand van ongeveer 40 cm tussen de afzonderlijke struiken aan te houden, zodat ze niet met elkaar gaan concurreren. 

Wilde kaasjeskruid mag niet uitdrogen, waarbij wateroverlast nog schadelijker is voor deze kruidachtige groente. Het toedienen van meststoffen is niet echt nodig, maar een beetje compost bij het zaaien helpt wel.

 

Zoals zojuist vermeld, kennen we 30 soorten malve. Een soort die ook vanuit natuurgeneeskundig oogpunt erg interessant is, is de Mauritaanse kaasjeskruid (Malva sylvestris subsp. mauritiana). Ze komt van nature voor in Algerije en op het Iberisch schiereiland. Haar bladeren zijn groot en donkerpaars, en de bloemen zijn doorkruist met diepe nerven. Als u uw malveperk nog mooier wilt maken, kunt u Mallie-soort Zebrina heeft lichte bloemen met rode tekening. De soort Blue Fountain straalt in violetblauw. Het wordt pas echt kleurrijk met de Molensort Mystic Merlin die allerlei bloemkleuren kan aannemen.

 

De wilde kaasjeskruid draagt talrijke benamingen: Kaaspopulier, Paardenpopulier, Kaaskruid, Kattenkaas, Konijnenpopulier, Henneppopulier en nog meer volksnamen – maar ze is wel helemaal niet verwant aan de populier!

De naam is juist afgeleid van van het woord "Pap", oftewel pap. Vroeger werden er namelijk maaltijden bereid met wilde kaasjeskruid, vooral voor kinderen. Deze plant werd in de oudheid inderdaad al geteeld als nutplant voor in de keuken.

De wilde malva heeft vrij veel stikstof nodig en kan daarom als stikstofindicator dienen. Waar wilde malva groeit, is de bodem stikstofrijk.

 

De wilde kaasjeskruid (Malva sylvestris) komt oorspronkelijk uit Zuid-Europa en het Middellandse Zeegebied. Om precies te zijn komt ze oorspronkelijk uit landen als Italië, Spanje, Griekenland en Turkije. Inmiddels heeft ze zich verspreid naar andere regio’s in Europa en ook in Azië. Ze groeit het liefst langs wegbermen en op taluds.

De Fytotherapie houdt zich bezig met de geneeskrachtige werking van planten. De wilde kaasjeskruid kan ook fytotherapeutisch worden ingezet. Het heeft een slijmoplossend en ontstekingsremmend op de slijmvliezen, waardoor het bijvoorbeeld bij prikkelhoest kan worden gebruikt. Ook ontstoken en geïrriteerde huid kan worden verholpen met wilde kaasjeskruid. Wilde kaasjeskruid komt af en toe voor in hoestsiropen, zuigtabletten en ook mondspoelingen. Raadpleeg bij aanhoudende klachten een arts.

Ja, dat kan het gevolg zijn van de consumptie van wilde kaasjeskruid. Daarom dient u een arts te raadplegen als u medicijnen gebruikt en wilde kaasjeskruid inneemt. Bovendien moet er een tussenpoos van enkele uren zijn tussen de inname van medicijnen en die van wilde kaasjeskruid.

Er zijn slechts enkele meldingen van bijwerkingen van de wilde kaasjeskruid. Bovendien is het niet duidelijk of de bijwerkingen daadwerkelijk te wijten zijn aan de consumptie van wilde kaasjeskruid. In ieder geval kunnen de volgende klachten optreden:

• Maag- en darmklachten
• Allergische reacties
• Interacties met andere geneesmiddelen

Er zijn minstens 30 soorten malven, waarvan sommige ook vanuit natuurgeneeskundig oogpunt interessant zijn. We zetten de populairste voorbeelden op een rijtje:

Wegmalve (Malva neglecta): Ze lijkt op de wilde kaasjeskruid en wordt ook gebruikt bij hoest, keelpijn en irritatie van de luchtwegen.

Stokmalve (Malva verticillata): Deze soort wordt gebruikt in de traditionele Chinese geneeskunde. Daar zou het de spijsvertering bevorderen en tegen constipatie beschermen.

Muskaatmalve (Malva moschata): Deze kaasjeskruid wordt voornamelijk gebruikt voor het zetten van thee. Het wordt dan ook ingezet bij verkoudheid, hoest en maag- en darmklachten.

Kretenzische kaasjeskruid (Malva cretica): Het is bekend uit de mediterrane volksgeneeskunde en wordt op dezelfde manier gebruikt als de wilde kaasjeskruid.

Rozenhibiscus (Hibiscus sabdariffa): Hoewel de rozenmalve strikt genomen geen malve is, behoort hij tot de malvefamilie. In de natuurgeneeskunde wordt hij gebruikt bij hoge bloeddruk en ter bevordering van de spijsvertering.

Er zijn talrijke toedieningsvormen waarin u de wilde kaasjeskruid kunt kopen. Hieronder zetten we de bekendste vormen op een rijtje:

Gedroogde kruiden: De gedroogde kruiden zijn lang houdbaar en worden los verkocht. Ze kunnen worden gebruikt voor thee, aftreksels, inhalaties en nog veel meer.

Theezakjes: Ze dienen uitsluitend om thee in te zetten. Losse thee is meestal van betere kwaliteit en is op een milieuvriendelijkere manier verwerkt.

Tincturen: U kunt tincturen kopen of zelf maken door malvekruid met alcohol in een glazen pot met schroefdeksel te doen en dit ongeveer 3 weken op een warme plaats te laten staan. Tincturen worden zowel inwendig als uitwendig gebruikt.

Zalven en crèmes: De cosmetica-industrie ontdekt de wilde kaasjeskruid opnieuw en voegt deze toe aan bepaalde crèmes en lotions.