De edele kastanje in de kloostergeneeskunde

Hoewel ze qua naam op elkaar lijken en de vruchten ook gemakkelijk door elkaar kunnen worden gehaald, bestaat er tussen de edele kastanje en de paardenkastanje geen enkele botanische verwantschap. De edele kastanje is veeleer de de enige vertegenwoordiger van het geslacht Kastanjes (Castanea) uit de familie van de beuken (Fagaceae) die in Europa groeit. Hun oorspronkelijke verspreidingsgebied strekt zich uit van de Kaukasus tot Armenië.

De vruchten ervan, die ook bekend staan onder de naam kastanjes zijn, in tegenstelling tot de vruchten van de paardenkastanje, geschikt voor consumptie. Om deze reden is de plant ook bekend als eetkastanje. Botanisch gezien zijn kastanjes eigenlijk noten. De wijdverspreide verspreiding van de edele kastanje, die al lang vóór onze jaartelling begon, is waarschijnlijk te danken aan de eetbare vruchten terug. De warmteminnende boomsoort in milde wijnbouwgebieden en in bergvalleien waar warme winden waaien.

Kastanjes worden beschouwd als bijzonder gezond. Ze smaken dus niet alleen heerlijk, maar zijn ook voedzaam en glutenvrij. Bovendien heeft de kastanje een basische werking en is daardoor ook zeer geschikt voor Basisch vasten. Gekookt, gebakken, in de soep of als vulling voor het gebraad: als je het op de hoeveelheid berekent, bevat de edele kastanje slechts weinig calorieën en nauwelijks vet, in plaats daarvan complexe koolhydraten, die zelfs eetbuien voorkomen. Bovendien zijn de vruchten licht verteerbaar.

In de volksgeneeskunde kent de edele kastanje een lange traditie. Al in de middeleeuwen raadde Hildegard von Bingen haar aan bij maag- en darmklachten, hartpijn, concentratieproblemen en ter versterking van de zenuwen.

Kastanjes zijn vooral gezond vanwege hun hoog kaliumgehalte, dat zowel een positief effect zou hebben op de bloeddruk als op de spierfuncties. Bovendien bevat de tamme kastanje veel vezels, die een essentieel onderdeel vormen van een gezonde voeding. Ook de vrucht van de edele kastanje bevat veel vitamines en mineralen . Daaronder vallen vitamine C, B en magnesium.

De edele kastanje is een bladverliezende loofboom, die een hoogte van wel 300 meter bereikt. De kroon is bijzonder uitgestrekt, vooral bij oudere exemplaren. De bladeren van de eetkastanje zijn stekelig en puntig en doen qua vorm denken aan tongen. De boom begint voor het eerst te bloeien op een leeftijd van ongeveer 20 jaar. In oktober rijpen de vruchten, de eetkastanjes, maar alleen als de zomer voldoende warmte heeft gebracht. Ze zijn van omhuld door een stekelige vruchtkap (cupula), waarvan de stekels van groen naar bruin verkleuren. In een cupula zitten één tot drie eetbare kastanjes.

Vroeger diende de tamme kastanje als belangrijkste voedingsmiddel voor de armere bevolkingsgroepen; men verwerkte ze tot meel – zo werd ze ook Brood voor de armen genoemd.