Tijm in de kloostergeneeskunde

Voorkomen van tijm

De echte tijm (Thymus vulgaris), ook bekend onder de naam tijm, is een halfstruik die afkomstig is uit de het Middellandse Zeegebied afkomstig is en erg populair is in de mediterrane keuken. Niet in de laatste plaats behoort tijm tot de „Big Five“ kruiden van de lokale keuken.

Benedictijnse monniken brachten het kruid naar ons toe in de middeleeuwse kloostertuinen, waar het al Hildegard van Bingen enthousiasmeerde. Het werd onder andere ingezet voor ontworming en in zalven. Tegenwoordig zijn deze specerij en dit geneeskrachtige kruid niet meer weg te denken uit onze tuinen en recepten; kleinere tijmplantjes doen het ook prima op de vensterbank.

Echte tijm kunt u zowel in de volle grond als in een pot planten. Hij gedijt het liefst zoals in zijn geboorteland – in de volle zon, heerlijk warm en beschut. De grond moet droog, los en arm aan voedingsstoffen zijn, en tegelijkertijd een hoog zand- en kalkgehalte hebben.

Werking van tijm

Al de oude Egyptenaren, Grieken en Romeinen waardeerden tijmplanten om hun stimulerende werking. De naam is inderdaad afgeleid van het Griekse woord thymos dat zoveel betekent als kracht en moed. Griekse krijgers zouden vóór een veldslag verkwikkende baden met tijm hebben genomen – een toepassing die ook vandaag de dag bij ons nog populair is.

In de geneeskunde gebruiken we echte tijm echter vooral bij klachten aan de bovenste luchtwegen, zoals bronchitis en kinkhoest. Hierbij wordt etherische tijmolie gebruikt. Verder gebruiken we het vooral graag als specerij – het zou zelfs aangenaam zijn voor de Spijsvertering zijn.

In het Middellandse Zeegebied wordt het kruid ongeveer bij hartige vleesgerechten gebruikt. Daarbij mag de juiste mix van verse groenten niet ontbreken. Tijm is trouwens bijzonder populair, omdat het lang in de pan kan blijven zitten. Andere kruiden verliezen bij blootstelling aan hitte snel hun werking en aroma.

Overigens is hij een prachtige bijenweide. Als u uw tuin dus niet alleen een mediterrane sfeer wilt geven met de prachtige bloemenpracht en de kruidige geur, maar ook een waardevolle ecologische bijdrage wilt leveren, dan is de echte tijm de ideale plant – niet alleen voor imkers.

Bestanddelen van tijm

Bepalend zijn zijn etherische oliën en de looistoffen en bitterstoffen. Flavonoïden maken het assortiment compleet.

Over het algemeen kan etherische tijmolie helpen bij aandoeningen van de luchtwegen. Dit komt door de mogelijke antibacteriële werking te wijten. Dezelfde ontstekingsremmende werking kunt u dit ten goede laten komen aan uw huid, bijvoorbeeld door uzelf in te wrijven met tijmolie.

De looistoffen en bitterstoffen kunnen voornamelijk worden gebruikt voor een zorgen voor een gezondere spijsvertering. Tannines kunnen fungeren als zogenaamde antinutriënten, waardoor ze schadelijke bacteriën in het spijsverteringsstelsel hun basis ontnemen.

De inname van flavonoïden (kleurstoffen) wordt algemeen aanbevolen. Het werkingsspectrum van deze stoffen kan zeer breed zijn.

Hoe tijm eruitziet

De groenblijvende halfstruik is tussen de tien en veertig centimeter hoog en breed. Na verloop van tijd verhout hij van binnenuit. Zijn grijsgroene blaadjes zijn kleine, smalle ellipsen. De echte tijm heeft een vrij lange Bloeitijd: van mei tot oktober. In de zomer laat hij echter de meeste van zijn kleine bloempjes uitlopen, die in een roze tot paarse tint stralen. De Tijm oogsten Dat kan van april tot oktober.

Wetenswaardigheden over tijm

In 2006 werd het uitgeroepen tot geneeskrachtige plant van het jaar.

Al in de tijd van de farao’s was tijm erg geliefd en werd het onder andere gebruikt voor de vervaardiging van parfum of voor balseming. De oude Grieken gebruikten het kruid om zich tegen ziekte te beschermen.